DV hafnar birtingu sjónarmiša HH

 

Fréttaritiš DV hefur fjallaš nokkuš mikiš um Hagsmunasamtök heimilanna aš undanförnu. Stjórn samtakanna fannst nokkuš į sig halla svo įkvešiš var aš rita grein sem segši frį sjónarmišum samtakanna žvķ žau hafa sem slķk ekki fengiš umfjöllun ķ blašinu. Ingi F Vilhjįlmsson, fréttastjóri DV var bešinn fyrir birtingu greinarinnar. Hann hafnaši birtingu alfariš į žeim grundvelli aš žaš vęri of seint og bśiš vęri aš įkveša aš fara ekki eftir tillögum samtakanna um leišréttingu ķbśšalįna. Eftirfarandi er greinin sem Hagsmunasamtök heimilanna óskušu eftir birtingu į.

HVATNINGARPAKKI HEIMILANNA
Hagsmunasamtök heimilanna lögšu fram tillögur sķnar um efnahagsašgerš til leišréttingar į skuldum heimilanna strax ķ janśar 2009. Nśverandi tillögur aš žjóšarsįtt eru byggšar į žeim tillögum. Ķ grunninn hafa tillögurnar ekki breyst vegna žess aš žęr hafa stašist tķmans tönn og ķ reynd hefur sżnt sig aš varnašarorš HH įttu viš rök aš styšjast. Megin markmiš ašgerša eru tvö: Upprisa efnahagslķfs og réttlęti/sanngirni.

Stašreyndir:
Fasteignamarkašurinn er enn botnfrosinn, neysla dregst enn saman, raunskatttekjur og velta samfélagsins hafa dregist saman (6,8% samdrįttur 2009). Atvinnuleysi eykst og vel menntaš og hęft fólk flytur śr landi (atgerfisflótti). Samdrįtturinn er mun meiri en hann žyrfti aš vera. Eina įstęšan fyrir žvķ aš dregiš hefur lķtillega śr atvinnuleysi į tķmabili er śtflutningur vinnuafls (megin śtflutningsvara ķslendinga nś um stundir aš žvķ er viršist).

Spurt er, hvaš kostar?
Hagsmunasamtök heimilana spyrja į móti hvaš kostar aš fara ekki ķ žęr ašgeršir sem samtökin leggja til. Sś spurning er mun mikilvęgari og nś höfum viš hluta sönnunargagnanna fyrir augunum. Hafa žarf ķ huga aš įsetningur kerfisins er aš lįta heimilin greiša kostnaš af órįšsķu banka og slęmri efnahagsstjórn. Kostnašurinn er žvķ lįntaka fasteignalįna aš óbreyttu og HH hefur bent į aš sį reikningur sé ekki bara óréttlįtur heldur einnig óskynsamlegur. Sį reikningur kemur ķ żmsum formum margfaldur til baka į rķkissjóš, fjįrmįlafyrirtęki og samfélagiš allt. Viš höfum nś ašeins séš rétt ķ toppinn į žeim borgunarķsjaka (gęti fariš yfir 1.000 mja, ž.a. 500 mja. fęrsla eigna frį heimilum til fjįrmįlastofnana til aš bęta žeim eigin afglöp samkvęmt grein Agnars Jón Įgśstssonar, 73.000 heimili eignalaus 2011).

Kr. 12 til 16 milljaršar į įri er allt og sumt

Almenningur er hvaš eftir annaš hręddur meš óskiljanlega hįum grilljöršum og trilljöršum. Setjum tölurnar nś ķ vitręnt samhengi. Ķ sérįliti fulltrśa HH ķ svonefndum sérfręšingahóp forsętisrįšherra, er gefiš dęmi um uppsetningu į afskriftareikning sem mundi bera leišréttinguna. Viš śtfęrum žetta dęmi Marinós G Njįlssonar śr sérįlitinu meš rauntölum frį sérfręšingahópnum.

Gefum okkur aš tillögur HH séu virkjašar óbreyttar meš afskriftareikning til 25 įra meš 5% vöxtum aš žį lķtur dęmiš svona śt ķ žśs. milljóna (takiš eftir įrlegum greišslum):

Óbreytt leišréttingartillaga HH : kr. 182,7 mja (léttir į 72.672 heimilum):

 

Ef hugmynd MGN um žak į leišréttingu śt frį tekjum er notuš: kr. 139,6 mja (léttir į ca. 54.000 heimilum):

Sé žetta reiknaš samkvęmt tillögu MGN meš tekju og/eša eignatengingu (žeir sem eiga miklar nettó eignir og eru tekjuhįir ķ einu eša öšru formi fengju minni leišréttingu og margir enga ž.e. žeir sem eru meš hśsnęšislįn upp į punt eins og MGN oršaši žaš). Śtkoman er žį svona:

Žetta vęru sem sagt ekki nema rśmir kr. 12 mja įriš 2011 ž.e. en žvķ vęri hęgt aš skipta milli ašila hrunsins. Į móti žessum greišslum inn į afskriftareikning koma betri almennar innheimtur, afžżšing fasteignamarkašar, meiri velta og žar meš skattar ķ rķkiskassann, meiri framleišni, lękkun vaxtabóta, minna atvinnuleysi, fęrri gjaldžrota heimili, višsnśningur brottflutnings, meiri kaupmįttur, hękkun greišslna ķ lķfeyrissjóši og heilbrigšari višskipti viš bankana. Ašrar afuršir vęru öryggi, stöšugleiki, bjartsżni og betri almenn heilsa heimilanna, minna įlag en ella į heilbrigšiskerfiš auk mešbyrs til stjórnvalda. Rķkissjóšur fengi myndarlegann tekjuauka į sama tķma en žaš mundi aušvelda honum aš hjįlpa t.d. Sešlabankanum og Sparisjóšunum aš takast į viš žeirra hliš mįlsins.

Verša heimilin meš ķ endurreisninni?
Meš lękkun höfušstóls fasteignalįna er markmišiš aš heimilin nįi fótfestu meš hvaš žau skulda og aš dragi śr yfirvešsetningu. Yfirvešsetning og óvissa meš framtķšina eru helstu įstęšur žess aš fasteignamarkašurinn er daušur. Vęntanlegir kaupendur halda aš sér höndum žvķ žeir hafa trś į aš verš fasteigna hafi ekki nįš botni. Framboš į lįnsfé og vaxtastig hafa žarna einnig nokkur įhrif. Megin veltan į fasteignamarkaši almennt er fólk sem er aš stękka viš sig, minnka viš sig eša fęra sig um set į einhvern hįtt. Aš óbreyttu er śtlit fyrir aš lįnveitendur fasteignalįna yfirtaki mikiš af eignum į nęstu įrum. Eignirnar fara vęntanlega į markaš og setja aukin žunga į fasteignaverš nišurįviš. Žetta er ekki alslęmt fyrir žį sem eiga ekki fasteignir fyrir, svo framarlega sem žeir eiga fyrir śtborgun, hafa lįnstraust og vinnu og eru tilbśnir aš greiša žį vexti sem eru ķ boši. Žeim fękkar žó óšum ķ yfirstandandi samdrętti.

Hver er įvinningurinn?
Meiri rįšstöfunarfé heimilanna gerir margt fyrir marga. Sem dęmi vęru fleiri sem hefšu efni į aš vera įskrifendur aš ritum eins og DV. Auglżsingakakan stękkar sem hefur einnig góš įhrif į fjölmišla sem treysta į auglżsingatekjur. Hagfręšingar hafa fęrt rök fyrir žvķ aš aukinn kaupmįttur ķ lęgri tekjuenda millistéttarinnar hefur jįkvęšust įhrif į eftirspurn ķ hagkerfinu. Hagkerfiš žarf į meiri veltu aš halda, sérstaklega ķ žjónustugreinunum. Leiša mį getur aš žvķ aš žjónustugreinarnar séu komnar töluvert undir ešlilegt jafnvęgisįstand vegna stöšugs samdrįttar ķ eftirspurn. Vķsbendingar um žetta mį finna ķ hagtölum Hagstofunnar um gjaldžrot ķ žessum greinum.

Hvernig sem menn skipta įrlegum endurgreišslum 12 til 16 milljarša stökkbreytts hluta ķbśšalįna į milli rķkissjóšs, banka og lķfeyrissjóša er alveg ljóst aš heimilin geta ekki greitt žennan reikning nema meš sambęrilegum samdrętti veltu og eftirspurnar ķ hagkerfinu. Rįšamenn žurfa ašeins aš lķta į hagtölur sķšustu tveggja įra til aš sjį hvaša įhrif žaš hefur aš fjįrmįlastofnanir sogi til sķn allt fjįrmagn. Menn gleyma žvķ stundum aš gjaldmišillinn er til žess upp fundinn aš lįta veršmęti og veršmętasköpun flęša ķ hagkerfinu. Ekki ósvipaš og blóšiš hefur žaš hlutverk aš lįta orku og nęringu flęša um lķkamann. Hefti menn flęši fjįrmuna eša safna žeim of mikiš eša žynna śt dregur śr flutning nęringar frį lķffęrum til vöšva, heila og vefja samfélagsins og žar meš getu žess til aš lįta til sķn taka.

Mikilvęgi réttlętis
Hornsteinn tillagna HH er um réttlęti. Lįntökum finnst afar óréttlįtt aš vera ętlaš aš bęta einir upp geigvęnlegt aulatap lķfeyrissjóša svo ekki sé minnst į fjįrmögnun eigin fés kennitöluflakkandi banka. Tillögurnar leggja śt frį sameiginlegri įbyrgš ž.e. af um 30% hękkun veršbóta verši rétt rśmum helming skilaš til heimilanna. Lagt er til aš fórnarlömb stökkbreyttra ķbśšalįna (lögheimila) sitji viš sama borš meš žvķ aš taka stöšuna 1. janśar 2008 og reikna lįnin frį žeim degi meš 4% žaki į veršbętur en gengisbundnu lįnin verši einnig meš veršbótum og žaki frį žeim degi. Veršbólga er nś vel undir 4% og žvķ engar fjįrmįlastofnanir aš tapa neinu af žvķ žaki į nęstu įrum į mešan fjįrmįlakerfiš heldur sér į mottunni ķ śtlįnum (fylgni óhóflegra śtlįna og veršbólgu er margreynd bęši hérlendis og annarstašar).

Įn réttlętis verša lįntakar um langa framtķš ķ mótžróa viš allt sem bankar, lķfeyrissjóšir og rķkisstjórn leggja til. Sįrindin yfir óréttlętinu éta okkur aš innan, viš viljum sķšur leggja okkur fram, viš veršum veikari, viš lįtum ķ besta falli draga okkur įfram eša leggjumst ķ andóf. Viš flytjum śr landi, viš vantreystum samborgurum okkar, mörg okkar verša óvirk. Tilfinningin er lamandi tilfinning um tilgangsleysi. Tilfinningin er sambęrileg viš afleišingar innbrots og žjófnašar en žaš sem verra er aš žjófarnir ętlast til aš žś vinnir ķ tugi įra upp ķ žaš sem žeir nįšu ekki ķ fyrstu umferš. Skuldažręldómur. Hversu margir munu kjósa frelsiš meš einum eša öšrum hętti vitum viš ekki. Žó mį reikna meš aš ofangreindar tilfinningar leiši til minni viršingar, glępa og almennrar hnignunar samfélagsins. Kostnašur okkar allra af žeim völdum er ómęlanlegur. Réttlęti er samfélaginu afar dżrmętt.

Hagsmunasamtök lżšskrumara?
Fréttastjóri DV skrifar gildishlašna grein 26. nóv. sl. og upplżsir lesendur um afstöšu sķna til tillagna Hagsmunasamtaka heimilanna. Afstaša hans er įžekk žeirra sem hafa lagt sig fram um aš verja mįlstaš fjįrmįlafyrirtękja og stefnu stjórnvalda. Hvergi ķ greininni er efast um réttmęti krafna fjįrmįlastofnananna. Fullyršingar eru settar fram en ekki alltaf rökstuddar. Sumt er hreinlega rangt. T.d. er fullyrt aš samtökin hafi sett fram ašrar tölur en gefnar hafa veriš śt af opinberum ašilum. Hiš rétta er aš HH hefur stušst viš töluleg gögn frį AGS, FME, Sešlabankanum, Hagstofunni, lķfeyrissjóšum og bönkunum. HH hefur einnig bent į ósamręmi ķ żmsum tölum, sérstaklega frį SĶ og FME. Žau tölulegu gögn sem koma fram ķ žessari grein koma m.a. frį gögnum sérfręšingahópsins og opinberum tölum. Nś sķšast kom śt skżrsla Hagstofunnar um stöšu heimilanna. Žar kemur fram aš stašan er nęst žvķ sem viš höfum haldiš fram en žaš byggjum viš m.a. į könnunum okkar frį 2009 sem hafa reynst lżsa įstandinu bżsna vel ef žęr eru bornar saman viš gögnin frį Hagstofunni. Kannanirnar mį finna į heimasķšu samtakanna įsamt vķsunum ķ önnur gögn og greinar.

Hagsmunasamtök heimilanna hvetja DV til aš birta og fjalla um skżrslu sérfręšihóps forsętisrįšherra og markmiš hans og einnig sérįlit fulltrśa HH. Slķk frjįls og óhįš umfjöllun getur vonandi kastaš ljósi į mįlefniš fyrir bęši fréttamenn DV og almenning.

Skjaldborgin
Allt tal um ašstoš viš žį verst settu hefur verši afsökun fyrir aš gera helst ekkert. Žaš eina sem gert er fyrir žį “verst settu” er aš žeir eru leiddir ķ gegn um eignahreinsun og sķšan skammtaš skķt śr hnefa ķ tvö til žrjś įr. Kröfum fjįrmįlafyrirtękja hefur veriš svaraš umsvifalaust meš lagasetningu og öšrum ašgeršum žeim ķ hag. Sešlabankinn og FME eru eins og gęsamömmur meš ungahóp einkarekinna fjįrmįlafyrirtękja. Ķ staš žess aš veita žessum fyrirtękjum ašhald eru žau vernduš meš umönnun sem óvitar vęru.

Forsętisrįšherra hefur nefnt Hagsmunasamök heimilanna į nafn ķ vištölum, nś sķšast ķ vištali viš Stöš tvö daginn eftir aš skżrsla sérfręšingahóps var birt. Forsętisrįšherra hrósar samtökunum og nefnir aš įhugi sé į įframhaldandi samvinnu viš samtökin. Ekkert alvöru samrįš hefur veriš haft viš samtökin žrįtt fyrir eindregna ósk stjórnar HH žess efnis, nś sķšast meš bréfi frį formanni stjórnar til forsętisrįšherra 16. nóvember sl. (sjį heimasķšu HH www.heimilin.is).

Kjarni mįlsins varšandi kostnaš
Eins og įšur segir žyrftu fjįrmįlastofnanir aš gefa eftir įrlega 12 til 16 milljarša ķ heild ķ nokkur įr og sķšar lękka žessar įrlegu afskriftir. HH hefur jafnvel gert rįš fyrir vöxtum inn ķ žessum tölum. Mönnum er tķšrętt um aš einhver žurfi aš borga. Spurt er hver į aš borga? Borga hvaš? Rįnsfeng markašsmisnotkunar og fjįrsvikastarfsemi? Eiga fórnarlömb slķks aš greiša gerendunum? Halda menn aš meš žvķ aš skipta um kennitölu į bönkunum séu syndir žeirra fyrirgefnar? Meš žvķ aš rétta nżjum eigendum pappķrana sé enginn glępur til lengur? Sannleikurinn er sį aš tillögur Hagsmunasamtaka heimilanna eru ofur sanngjarnar og halla töluvert į heimilin ef eitthvaš er. Óbreytt stefna mun skaša heimilin og samfélagiš ķ heild. Atvinnulķfiš žarf į eftirspurn heimilanna aš halda og heimilin byggja velferš sķna og öryggi į öflugu atvinnulķfi, įbyrgri fjįrmįlastarfsemi og įreišanlegri opinberri žjónustu. Ętli menn aš endurreisa traust og trś heimilanna į framtķšina žurfa žeir aš skoša tillögur samtakanna af alvöru įn undanbragša.

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Um bloggiš

Magnús Vignir Árnason

Höfundur

Magnús Vignir Árnason
Magnús Vignir Árnason
áhugamaður um réttlæti og að þjóðin átti sig á því að sígandi lukka er best.
Sept. 2017
S M Ž M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (26.9.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 3
  • Frį upphafi: 107

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 2
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband